Çevre Yönetim Sistemi

İşletmeler,  küresel pazarda var olabilmek için müşterilerine ve sosyal çevrelerine  vermiş oldukları taahhütleri arasında çevre korumacı ve kirlenmeyi önleyici beyanlara yer vermekte ve bunu da bağımsız belgelendirme kuruluşları vasıtasıyla yapmaktadırlar.

“Çevre Yönetimi “ nin kaçınılmaz olduğunun anlaşılmasından bu yana  bir çok değişim geçirmiş; ISO ‘nun 207 numaralı teknik komitesi tarafından  ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemleri Özellikler – halini almıştır. 
ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi işletim alt yapısına sahip olmanın ve bağımsız  ve yetkili kurumlar  tarafından sertifikasyon sürecine girmenin avantajlarını sıralamak gerekirse;

·         Etkin bir maliyet kontrolü için zemin hazırlaması

·         Kirlenmenin kaynakta başlayarak kontrol altına alınması

·         Kirlenmenin azaltılması

·         Çevresel izin ve yetki belgelerinin alımında kolaylık sağlanması

·         Acil durumlarda hazırlıklı olunduğundan etki alanındaki sosyal birimler ile halkla ilişkileri iyileştirmesi

·         Uluslar arası arenada rekabet avantajı sağlanması 

·         Kurumun sosyal değerini arttırması 

·         Enerjide ve kaynaklarda tasarruf sağlanması 

·         Yurt dışı projelerde sigorta maliyetlerini düşürmesi 

·         Çevresel riskleri kontrol vasıtasıyla büyün endüstriyel kazaların önlenmesine imkan tanıması

MEYER Yönetim ve Belgelendirme Hizmetleri Ltd. olarak, müşterilerimizin bu beklentilerini yerine getirmekte ve hiç kuşkusuz tarafsız bir gözle irdelemekteyiz. 

ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi Standardının Yapısı

ISO 14001:2004 standardı aşağıdaki gibi5 temele üzerine inşa edilmiştir.

Çevre Politikası: Organizasyon çevre politikasını belirlemeli  ve çevre yönetim sistemine bağlılık taahhüdünde bulunmalıdır.

Planlama: Organizasyon faaliyet, ürün ve hizmetlerinin çevre boyutlarını belirlemeli, bunların önemli olanlarını seçmelidir. Taahhütlerini gerçekleştirmek için amaç ve hedefler tespit etmeli, bu amaç ve hedeflere ulaşmak için gerçekleştireceği faaliyetleri programlamalıdır.

Uygulama ve İşlem: Kuruluş, çevre politikasını gerçekleştirmek, amaç ve hedeflerine ulaşabilmek maksadıyla etkin bir uygulamada bulunabilmek için gerekli yetenek ve imkanlarla birlikte bir destek mekanizması geliştirmelidir.

Kontrol ve Düzeltici Faaliyet: Organizasyon, çevre icraatını ve bu icraattaki başarı derecesini ölçmeli, izleyip değerlendirmelidir.

Gözden Geçirme ve İyileştirme: Organizasyon genel çevre uygulamalarını ve bu uygulamalardaki  genel başarı derecesini geliştirmek amacıyla, çevre yönetim sistemini gözden geçirmeli ve sürekli olarak iyileştirmelidir.

ISO 14001:2004 Standardının gereklilikleri  aşağıdaki gibidir:

Madde  Gereksinim
4.1         Genel Şartlar
4.2         Çevre Politikası
4.3.1      Çevre Boyutları
4.3.2      Yasal ve Diğer Şartlar
4.3.3      Amaçlar, Hedefler ve Program(lar)
4.4         Uygulama ve İşlemler
4.4.1      Kaynaklar, Görevler, Sorumluluk ve Yetki
4.4.2      Uzmanlık, Eğitim ve Farkında Olma
4.4.3      İletişim
4.4.4      Dokümantasyon
4.4.5      Dokümanların Kontrolü
4.4.6      Operasyon Kontrolü
4.4.7      Acil Duruma Hazırlıklı Olma ve Müdahale
4.5         Kontrol Etme
4.5.1      İzleme ve Ölçme
4.5.2      Uygunluğun Değerlendirilmesi
4.5.3      Uygunsuzluk, Düzeltici Faaliyet ve Önleyici Faaliyetler
4.5.4      Kayıtların Kontrolü
4.5.5      İç Denetim
4.6         Yönetimin Gözden Geçirmesi

Çevre Yönetim Sistemi ile İlgili Bazı Tanımlar

Sürekli İyileşme: Organizasyonun, çevre politikasına uygun olarak genel çevre faaliyetlerinde gelişmeler sağlamak için organizasyonun  çevre yönetim sisteminin sürekli olarak iyileştirilmesidir.

Çevre Boyutu: Bir organizasyonun faaliyetlerini içinde yürüttüğü, hava, su , toprak, tabii kaynaklar, bitki topluluğu (flora) hayvan topluluğu (fauna), insanlar ve bunlar arasındaki ilişkileri içinde alan ortamdır.

Çevre  Etkisi: Organizasyonun ;  faaliyetlerinin, ürünlerinin veya hizmetlerinin çevre ile etkileşime giren unsurlarıdır.

Çevre Boyutu:  Çevrede, kısmen veya tamamen kuruluşun faaliyet, ürün ve hizmetleri dolayısıyla ortaya çıkan, olumlu veya olumsuz her türlü değişikliktir.

Çevre Politikası: Organizasyonun genel çevre faaliyetleri ile ilgili niyet ve prensiplerini açıklamak,faaliyet, çevre amaç ve hedeflerle çerçeve teşkil etmek üzere yaptığı beyandır.

Kirlenmenin Önlenmesi: Kirlenmeyi önlemek, azaltmak veya kontrol altında tutmak amacıyla yeniden devreye sokmayı, başka işleme tabi tutmayı, işlemde değişiklik yapmayı, kontrol mekanizmalarını, kaynakların etkin kullanımını, malzeme ikamesini içine alabilen her türlü işlem ve uygulamaya başvurulması, malzeme veya ürün kullanılmasıdır.

Sürdürülebilir Kalkınma: Özetle , mevcut ihtiyaçları gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılayabilmelerine engel olmadan karşılayarak kalkınmaktır.

Hayat Boyu Değerlendirme: Bir mal ve hizmet sisteminde belirli bir malzeme ve enerjiden elde edilen mal ve hizmetlerle bu sistemin hayat dönemince ortaya çıkan ve doğrudan doğruya sisteme atfedilebilen çevre etkilerine ait bilgilerin toplanması ve gözden geçirilmesiyle ilgili bir usuller dizisidir.

Önemli ISO 14000 Serisi Standartlarından Bazıları

TS EN ISO 14001 : 2004 Çevre Yönetim Sistemi-Özellikler ve Kullanım Kılavuzu

TS EN ISO 14004 : 2004 Çevre Yönetimi - Çevre Yönetim Sistemleri- Prensipler, Sistemler ve  Destekleyici

Teknikler İçin Genel Kılavuz

EN ISO 19011: 2000 Kalite ve Çevre Tetkiki İçin Kılavuz

TS EN ISO 14020: Çevre Etiketleri ve Beyanları-Genel Prensipler

TS EN ISO 14031 : 2002 Çevre Yönetimi-Çevre Performans Değerlendirmesi-Kılavuz

TS EN ISO 14040 : 1998 Çevre Yönetimi - Hayat Boyu Değerlendirme Genel Prensipler ve Uygulamalar

·       Bir işletmede, çevre yönetim sistemi alt yapısı aşağıdaki adımlar uygulanarak  kurulabilir

·       Temel Çevre Eğitimi

·       Proje ekibi ile ÇYS yapısının tasarlanması

·       ÇYS politikasının belirlenmesi

·       Çevre mevzuat tarama ve yasala gerekliliklerin tespiti

·       Çevresel boyutların analizi ve çevresel risklerin kontrol yöntemlerin tespiti ve uygulanması

·       ÇYS amaç ve hedeflerin belirlenmesi ve programların oluşturulması

·       Çevresel operasyon kontrol prosedürlerinin oluşturulması

·       ÇYS görev, yetki ve sorumlulukların belirlenmesi 

·       Acil durum prosedür ve planların oluşturulması

·       ÇYS performans ölçüm ve izleme sisteminin kurulması

·       ÇYS Uygunsuzlukların raporlama alt yapısının kurulması

·       ÇYS dokümantasyon ihtiyacının tespiti ve hazırlanması

·       İç Denetimleri yerine getirecek denetçi ekibin oluşturulması ve eğitilmesi

·       İç Denetimlerin yapılması, raporlanması ve düzeltici faaliyetlerin yerine getirilmesi

·       Yasalara ve organizasyonun uymakla yükümlü olduğu özel şartlara uygunluk değerlendirme sistemi için prosedür oluşturulması 

·       Uygunluk değerlendirmesinin yapılması ve raporlanması

·       Yönetimin gözden geçime faaliyetinin gerçekleştirilmesi